GENEL BİLGİLER

SES DALGALARI

     Ses kulağın duyabildiği titreşimlerdir. İnsanların birbiriyle iletişim kurmada duygu ve düşüncelerimizi karşı tarafa aktarmamızı sağlayan temel öge ses dir.
Ses meydana getiren her maddeye ses kaynağı denir.

Ses dalgalarını genel özellikleri

• Ses dalgaları,titreşim doğrultusu ile yayılma doğrultusu aynı olan boyuna dalgalardır.
• Ses dalgaları mekanik dalgalardır.Mekanik dalgaların yayılabilmesi için maddesel ortama ihtiyaç vardır.
• Ses her yöne yayılır.

Ses dalgaları sıcak ortamda daha hızlı yayılır.

Denizaltıları sesin kırılma ilkesinden yararlanarak sonardan saklanabilir.Ses dalgalarının faydalanarak deniz tabanının öğrenmeye yönelik araştırma yapılabilir.

Ses dalgaları kaynaktan uzaklaştıkça,genliği küçülür,dalganın etkisi gittikçe azalır ve bir süre sonra sönümlenir.

Sesin özelliği

Ses kaynaklarını çıkardığı seslerden birini diğerinden ayıran özellikler;Sesin frekansı,sesin şiddeti ve tınısıdır.

1)Sesin Şiddeti(Gürlüğü)

Sesin şiddetli veya kuvvetli olması(uzaktan veya yakından duyulabilme özelliğine)sesin şiddeti ve ya gürlüğü denir.

• Ses dalgalarında sesin genliği arttıkça sesin enerjisi ve sesin şiddeti artar.Genliği fazla olan ses dalgalarının oluşturduğu sese şiddetli ses denir.
•  Ses dalgalarının genliği azaldıkça sesin enerjisi ve sesin şiddeti azalır. Genliği az olan ses dalgalarının oluşturduğu sese zayıf ses denir.
• Ses şiddetinin ölçüsüne ses düzeyi denir ve ses düzeyi birimi desibel (dB) dir.

Düşük genlikli ses

Büyük genlikli ses




2) Sesin Frekansı(Yüksekliği)

Sesi oluşturan kaynağın bir saniyede ki titreşim sayısına frekans denir.Sesin yüksekliği ile frekansı ile doğru orantılıdır.

sesin frekansı

• Frekans, sesin yüksekliğinin ölçüsüdür.
• Frekansın birimi Hretz (Hz) dir.
• Frekans yalnızca kaynağa bağlıdır.Ortam değişse bile kaynaktan üretilen frekans değişmez.

   Frekansı büyük olan ses,ince (tiz).
   Frekansı küçük alon ses,kalın (baz) dır.


3) Sesin Tınısı

Sesin ‘rengini’ ifade eden bir terimdir.Sesler aynı şiddette ve frekansta bile olsalar birbirinden ayırt edilebilir.Her ses kaynağı kendine özgü ses çıkarırlar.Bir sesin hangi kaynaktan çıktığını tanıtan özelliğe sesin tınısı denir.


Sesin Yansıması ve Yankı

Ses dalgalarının sert ve pürüzsüz bir yüzeye çarpıp kaynağa geri gelmesi olayına yankı denir.

Ses kaynağından çıkıp yayılan ses dalgaları sert bir yüzeye çarptığında doğrultusunu ve yönünü değiştirir.Bu olaya sesin yansıması denir. Yansıma olayında sesin hızı değişmez fakat yönü değişir.